Economía. Os sectores de actividade
Definicións e conceptos teóricos

A Clasificación Nacional de Actividades Económicas (CNAE) é unha clasificación que permite categorizar as empresas e institucións de acordo coa actividade económica que desempeñan. Esta clasificación é moi útil para facer estatísticas relacionadas coa participación das unidades produtivas no proceso económico.

A partir do día 1 de xaneiro de 2009 aplícase a CNAE-2009

Dentro do sector da agricultura inclúense as seguintes actividades económicas: agricultura, gandaría, caza, silvicultura e explotación forestal. Dentro do sector pesqueiro está incluída, ademais da pesca, a acuicultura.

Na seguinte táboa móstrase a evolución da poboación ocupada galega segundo os sectores de actividade económica nos que desempeñan a súa labor:

A partir da táboa anterior podemos calcular a distribución da poboación ocupada nos sectores de actividade económica para eses anos:

Evolución da poboación ocupada na agricultura e pesca en Galicia
(miles de persoas)

Segundo se desprende dos datos publicados pola Consellería do Medio Rural, no ano 2009 o 59% da superficie de Galicia é forestal. O 14% da superficie está dedicada a terras de cultivo e os prados e pasteiros constitúen o 16% da superficie total de Galicia.

En Galicia no ano 2009 dedicáronse un total de 301.582 hectáreas a cultivos forraxeiros, o que supón o 78% do total da superficie dedicada a cultivos herbáceos. O seguinte grupo de cultivo en importancia é o dos cereais-gran ao que se dedica o 11% da superficie de cultivos herbáceos.

No tocante aos cultivos leñosos, en 2009, había un total de 34.545 ha de froiteiras (incluídas os castiñeiros), e a superficie total de viñedo chegou ás 25.485 hectáreas.

Nesta táboa preséntase o produto interior bruto de Galicia no ano 2010 e a prezos correntes por ramas de actividade:

A agricultura e pesca supón na actualidade un 3,8% do PIB do total da economía galega. A contribución do sector primario ao PIB nos últimos 20 anos sufriu un descenso bastante pronunciado, pasando do 12% no ano 1986 ao 3,8% en 2010, debido a que Galicia pasou de ser unha comunidade agraria e pesqueira a ser unha comunidade onde o peso da economía recae no sector servizos.

O sector industrial (incluída a enerxía) agrupa as seguintes actividades económicas (segundo a CNAE 2009):

• Industrias extractivas
• Industrias manufactureiras
  • Industria da alimentación
  • Fabricación de bebidas
  • Industria do tabaco
  • Industria téxtil
  • Confección de roupa de vestir
  • Industria do coiro e do calzado
  • Industria da madeira e da cortiza, agás mobles; cestaría e espartaría
  • Industria do papel
  • Artes gráficas e reprodución de soportes gravados
  • Coquerías e refinación de petróleo
  • Industria química
  • Fabricación de produtos farmacéuticos
  • Fabricación de produtos de caucho e plásticos
  • Fabricación doutros produtos minerais non metálicos
  • Metalurxia; fabricación de produtos de ferro, aceiro e ferroaliaxes
  • Fabricación de produtos metálicos, agás maquinaria e equipamento
  • Fabricación de produtos informáticos, electrónicos e ópticos
  • Fabricación de material e equipamento eléctrico
  • Fabricación de maquinaria e equipamento n.c.n.
  • Fabricación de vehículos de motor, remolques e semirremolques
  • Fabricación doutro material de transporte
  • Fabricación de mobles
  • Outras industrias manufactureiras
  • Reparación e instalación de maquinaria e equipamento
• Fornecemento de auga, actividades de saneamento, xestión de residuos e descontaminación

No ano 2010 había en Galicia 171.600 ocupados na industria, o que supón o 15,6% do total de traballadores galegos. Esta porcentaxe, en Galicia, non é moi distinta da que se observaba hai 30 anos, cando arredor do 17% dos ocupados galegos traballaban na industria.

Na seguinte táboa móstrase o número de empresas que realizan algunha actividade económica en Galicia segundo a súa actividade principal para o ano 2009.

No ano 2009 había un total de 16.502 empresas dedicadas á industria (incluída a enerxía) que realizaban algunha actividade económica en Galicia. O groso destas industrias son a fabricación de produtos metálicos (2.862), a industria da alimentación (2.371) e a industria da madeira e da cortiza (1.703).

O Instituto Nacional de Estadística (INE) elabora o Índice de produción industrial (IPI). Este índice mensual mide a evolución da produción das ramas industriais. Trata, polo tanto, de medir a cantidade e a calidade, eliminando a influencia dos prezos.

No ano 2010 o valor engadido bruto das ramas enerxéticas e industriais ascendeu aos 9.276 millóns de euros (datos avance), polo que a contribución destas ramas ao total da economía galega situouse no 16%.

Tradicionalmente o sector da construción agrupábase dentro da industria no denominado sector secundario. Na actualidade este sector cobrou a suficiente importancia, tanto no número de ocupados como en contribución ao PIB, para ser contabilizado a parte.

Dende o ano 1994 ata ano 2007 produciuse un repunte da poboación ocupada no sector da construción. No ano 2007, en Galicia existían preto de 147.300 traballadores ocupados neste sector (o 12,3% do total de ocupados). A partir deste ano obsérvase unha caída no número de ocupados neste sector ata chegar aos 105.200 traballadores no ano 2010 (o 9,6% do total de ocupados).

A partir das licenzas de obra maior que conceden os concellos para a construción, rehabilitación ou demolición de edificios, podemos coñecer ou estimar o número de vivendas que se van crear.

Un claro indicador da evolución do sector da construción en Galicia é a evolución do número de vivendas a crear. Como se pode ver na táboa anterior, ata o ano 2007 o número de vivendas a crear de nova planta incrementouse notablemente, pero a partir deste ano co estalido da burbulla inmobiliaria o número de vivendas a crear desplomouse.

O sector servizos agrupa as seguintes actividades económicas segundo a CNAE 2009:

• Comercio por xunto e ao retallo; reparación de vehículos de motor e motocicletas
• Transporte e almacenamento
• Hostalaría
• Información e comunicacións
• Actividades financeiras e de seguros
• Actividades inmobiliarias
• Actividades profesionais, científicas e técnicas
• Actividades administrativas e servizos auxiliares
• Administración pública e defensa; seguranza social obrigatoria
• Educación
• Actividades sanitarias e de servizos sociais
• Actividades artísticas, recreativas e de entretemento
• Outros servizos
• Actividades dos fogares como empregadores de persoal doméstico; actividades dos fogares como produtores de bens e servizos para uso propio
• Actividades de organizacións e organismos extraterritoriais

O total de ocupados no ano 2010 no sector servizos era 737.200 traballadores. Tendo en conta que neste ano existían un total de 1.100.700 ocupados, podemos concluír que o 67% dos traballadores galegos desempeñaban a súa labor no sector servizos.

En termos porcentuais o sector servizos pasou de dar traballo a pouco máis do 30% dos ocupados a comezos dos anos oitenta, a ocupar o 67% dos traballadores trinta anos despois.

En decembro de 2009 existían en Galicia un total de 1.381 establecementos hoteleiros (estrelas de ouro e estrelas de prata) e 511 establecementos de turismo rural, cunha capacidade total de 61.566 prazas.

Podes obter datos máis actuais sobre o número de establecementos e a súa capacidade en:

No ano 2010 (datos avance) o valor engadido bruto do sector servizos foi de aproximadamente 35.471 millóns de euros, o 61,3% do PIB galego.